Urartu Krallarından Menua (M.Ö. 810-786/80) kuzey ve
kuzeybatıya yapılacak olan seferler için, Sarıkamış, Patnos, Pasinler, Iğdır
Ovası ve Urmiye Gölü’nün güneyinde kaleler kurmuştur. Böylece Kral
Menua’nın, kuzey seferi sırasında bölgeyi egemenliği altına almaya
çalıştığını görüyoruz. Erzurum’un Horasan İlçesi’nde bulunan Yazılıtaş
yazıtında, Urartu Kralı Menua’nın bu seferi ile ilgili geniş bilgi
verilmektedir:

“Tanrı Haldi, kendi silahıyla güçlü ülke olan Daya(e)ni’ye karşı
sefere çıktı ve ülkeyi dize getirdi. Tanrı Haldi güçlüdür, Tanrı
Haldi’nin silahı güçlüdür. Tanrı Haldi’nin kudretiyle İşpuini
oğlu Menua sefere çıktı. Tanrı Haldi önden gitti. Menua der ki;
Daya(e)ni ülkesini ele geçirdim. Kralî kent Şaşili’yu savaşta ele
geçirdim, ülkeyi yıktım, kaleleri yerle bir ettim. Şeşetinele
ülkesine, Zua kentine kadar ulaştım. Utuha kentini…. Menua
der ki, Daya(e)ni’nin kralı Utupurşini önüme çıktı, ayaklarıma
kapandı, önümde secde etti. Merhamet gösterdim. Haraç
ödemesi koşulu ile hayatını bağışladım. Altın ve gümüş verdi.
Geri dönecek tutsakları tümüyle serbest bıraktım. Menua der
ki;…. Oradan iki kralı, yani Baltulhi boyunun ülkesininkini ve
Haldiriulhi kentinin ülkesininkini aldım. O ülkeye özgü olan
tahkimatlı kaleleri ele geçirdim. Menua der ki; Her kim bu
yazıtı tahrip ederse, her kim suç işlerse, her kim bir başkasına
yaptırırsa, her kim değişik bir şey söylerse, ben yaptım derse,
Tanrı Haldi, Tanrı Teişeba, Tanrı Şivini ve bütün tanrılar onu
gün ışığından yoksun etsin.”

Kars ve Çevresinde Demirçağı Yerleşmeleri
Akın Bingöl

Yakındaki Yazıtlar